ThuHoi.comThu Hồi
Thực phẩm và thực phẩm bổ sung bị thu hồi

Kiểm tra thực phẩm trong nhà có thuộc lô bị thu hồi: tìm số lô trên từng loại bao bì

Số lô in ở đâu trên lon, hộp giấy, túi, chai thuỷ tinh, cách đọc ký hiệu ngày, so với thông báo thu hồi và rà cả tủ bếp trong mười lăm phút.

Close view of a Vietnamese grandmother holding a small tin under a desk lamp in a home pantry, turning it in her hands, warm tungsten light, deep red shelf behind

Để biết gói thực phẩm trong nhà có thuộc diện thu hồi hay không, bạn cần đối chiếu đủ ba thứ với thông báo: tên sản phẩm kèm quy cách (khối lượng, dung tích, vị), số lô hoặc mã lô, và ngày sản xuất hoặc hạn sử dụng. Khớp tên mà không khớp lô thì gói của bạn không nằm trong diện thu hồi; khớp lô mà khác quy cách thì phải đọc kỹ thông báo xem có áp cho mọi quy cách hay không.

Khó nhất thường là tìm ra số lô: mỗi loại bao bì in một chỗ, dập nổi hoặc in phun mờ, có khi lẫn với hạn dùng. Phần dưới chỉ chỗ tìm trên từng loại bao bì phổ biến, cách đọc các dạng ký hiệu hay gặp, và quy trình rà cả tủ bếp, tủ lạnh khi có một thông báo mới.

Số lô thường nằm ở đâu trên từng loại bao bì

Không có quy định bắt mọi nhà sản xuất in số lô ở cùng một chỗ, nhưng do máy in phun và máy dập đặt ở cuối dây chuyền, vị trí khá giống nhau theo loại bao bì. Bảng dưới là chỗ nên nhìn trước.

Loại bao bìChỗ nhìn trướcChỗ nhìn sauMẹo
Lon kim loại (sữa đặc, cá hộp, nước ngọt)Đáy lon, dập nổi hoặc in phunNắp lon, quanh mépNghiêng lon dưới đèn để thấy chữ dập nổi
Hộp giấy (sữa nước, nước ép)Mép trên hộp, chỗ dán gậpĐáy hộp hoặc mặt hôngChữ in phun nhỏ, dễ lẫn với vân giấy
Lon sữa bộtĐáy lonMép nắp nhựa, mặt trong nắpThường in cùng dòng với hạn dùng
Túi nilon, túi giấy bạc (bánh, mì, hạt)Mép hàn trên hoặc dướiMặt sau gần khung thành phầnKéo căng mép hàn để đọc chữ dập
Chai thuỷ tinh, lọ (nước mắm, tương, mứt)Cổ chai hoặc vai chaiNắp kim loạiCó khi in trên tem cổ, không trên thân chai
Chai nhựa (dầu ăn, nước giải khát)Cổ chai, ngay dưới nắpThân chai, cạnh mã vạchLau khô chai dầu trước khi đọc
Khay thịt, rau đóng góiTem dán trên màng bọcMặt đáy khayTem cân của siêu thị có ngày đóng gói
Thùng carton nguyên thùngHông thùng, một mặt in phunTem dán cạnh thùngSố trên thùng phải khớp với số trên từng hộp

Nếu đã tách hộp khỏi thùng, đừng chỉ đọc số trên thùng. Có cơ sở đóng thùng ghép từ nhiều lô, nên số trên từng hộp mới là con số quyết định.

Đọc ký hiệu: phân biệt số lô với ngày tháng

Số lô thường có chữ dẫn. Hay gặp các chữ dẫn như "Số lô", "Lô", "LOT", "L", "Batch", "B" đứng trước một chuỗi chữ và số. Có nhà sản xuất không có chữ dẫn, chỉ in một chuỗi ngay dưới dòng hạn dùng; khi đó dòng không phải ngày tháng thường là số lô.

Ngày sản xuất và hạn dùng có nhiều cách viết. Bao bì tiếng Việt thường ghi "NSX" và "HSD", hàng nhập khẩu có thể ghi "MFG", "EXP", "BB", "Best before", "Use by". Thứ tự ngày tháng năm có thể khác: hàng của một số nước ghi tháng trước ngày, có hàng ghi năm trước. Nhìn con số lớn hơn mười hai để đoán đâu là ngày.

Có khi số lô chính là ngày sản xuất. Một số cơ sở nhỏ dùng luôn ngày sản xuất làm mã lô, ví dụ chuỗi sáu số theo ngày tháng năm. Thông báo thu hồi khi đó sẽ ghi "các sản phẩm sản xuất ngày ...", bạn chỉ cần so ngày.

Ký tự phụ phía sau mã lô. Đuôi mã thường có thêm ký hiệu ca sản xuất, số dây chuyền, giờ đóng gói, ví dụ "A2 14:35". Thông báo có thể chỉ nêu phần đầu. Khi phần đầu khớp hoàn toàn, coi như khớp, trừ khi thông báo khoanh riêng ca hay giờ.

Chữ dễ nhầm. Chữ O và số 0, chữ I và số 1, chữ S và số 5, chữ B và số 8 rất dễ nhầm trên chữ in phun. Nếu chỉ khác nhau ở một ký tự dễ nhầm, hãy coi là khớp và hỏi lại nơi bán hoặc nhà sản xuất.

Rà cả tủ bếp trong mười lăm phút khi có thông báo mới

Thông báo thu hồi thường chỉ một hai sản phẩm, nhưng cách rà dưới đây giúp bạn không bỏ sót những gói đã chuyển chỗ, đã chia nhỏ hay đang nằm trong cặp đi học của con.

  1. Ghi lại ba thông tin cần so. Tên sản phẩm kèm quy cách, các số lô, khoảng ngày sản xuất hoặc hạn dùng. Ghi ra giấy hoặc chụp màn hình để khỏi phải mở đi mở lại.
  2. Đi theo vùng. Tủ đồ khô, tủ lạnh ngăn mát, ngăn đá, kệ gia vị cạnh bếp, chạn bát, túi đồ ăn vặt của trẻ, hộp đồ ăn để ở chỗ làm. Ngăn đá là nơi hay quên nhất.
  3. Gom tất cả hàng cùng tên ra một chỗ. Kể cả gói đã mở, gói chia sang hộp khác. Hàng đã sang hộp mà mất bao bì thì xử lý như hàng nghi ngờ.
  4. Đọc số từng gói một. Đừng suy từ một gói cho cả túi to, vì hàng mua nhiều lần có thể khác lô.
  5. Chia ba nhóm. Khớp lô thì cho vào túi kín đánh dấu "không ăn". Khác lô thì để lại chỗ cũ. Không đọc được số thì để nhóm riêng chờ hỏi.
  6. Báo người trong nhà. Nhắn cho người hay đi chợ và người trông trẻ biết tên sản phẩm, để họ không mua thêm hoặc mở gói mới trong khi chờ xử lý.

Mười lăm phút là đủ cho một căn bếp gia đình bình thường. Việc tốn thời gian nhất thường là đọc chữ in phun mờ, nên chuẩn bị một chiếc đèn bàn hoặc đèn pin điện thoại và một chiếc kính lúp nếu nhà có người lớn tuổi.

Không tìm thấy hoặc không đọc được số lô thì làm gì

Hàng mua ở chợ, hàng đóng gói lại, hàng bán lẻ cân ký thường không có số lô. Hàng có số lô cũng có thể bị mờ do ẩm, do cọ xát trong túi. Khi không xác định được, bạn có ba cách.

Cách thứ nhất là hỏi nơi bán. Siêu thị và cửa hàng có hệ thống quản lý thường tra được lô hàng họ nhập trong khoảng thời gian bạn mua, nhất là khi bạn có hoá đơn có ngày giờ. Cách thứ hai là hỏi nhà sản xuất qua kênh chăm sóc khách hàng in trên bao bì: gửi ảnh chụp rõ chỗ in số, họ có thể nhận ra từ ký hiệu ca hay mã máy. Cách thứ ba, đơn giản nhất, là coi gói hàng như thuộc diện thu hồi nếu ngày mua nằm trong khoảng thời gian lô lỗi được bán ra.

Với hàng cho trẻ nhỏ, người già, người dị ứng, hãy chọn cách thứ ba ngay, đừng đợi trả lời. Một gói bánh hay một hộp sữa không đáng để đánh cược. Với hàng cho người lớn khoẻ mà giá trị lớn, bạn có thể cất riêng trong lúc chờ nơi bán, nhà sản xuất xác nhận. Trong mọi trường hợp, đừng dùng tiếp trong lúc chờ.

Áp vào trường hợp nhà bạn: bốn tình huống thường gặp

Thông báo thường không lường hết hoàn cảnh của từng nhà. Dưới đây là cách xử lý các trường hợp nửa khớp nửa không.

  • Chị Lan mua thùng sữa hộp, thùng ghi lô khớp nhưng hộp lẻ ghi lô khác. Tin số trên từng hộp. Hộp nào khớp lô bị thu hồi thì tách ra, hộp còn lại dùng bình thường. Nếu không chắc, hỏi nơi bán và chụp ảnh cả thùng lẫn hộp.
  • Anh Minh đã chia hạt điều từ túi lớn sang hũ thuỷ tinh, túi gốc đã vứt. Không còn cách đối chiếu. Nếu thời điểm mua khớp và tên sản phẩm khớp, coi như hàng thuộc diện thu hồi. Lần sau giữ lại một mảnh bao bì có số lô khi chia nhỏ.
  • Bà Tư có gói giò lụa bọc lá, chỉ có tem cân siêu thị. Tem cân có ngày đóng gói và mã hàng của siêu thị. Mang tem đó hỏi quầy dịch vụ khách hàng, họ tra được nguồn hàng.
  • Gia đình chú Hải nhận quà biếu là một hộp thực phẩm nhập khẩu, không có hoá đơn. Vẫn đối chiếu số lô như bình thường. Không có hoá đơn thì việc trả hàng khó hơn, nhưng quyết định có ăn hay không chỉ dựa vào số lô, không dựa vào hoá đơn.

Gói hàng khớp lô: ba việc làm ngay sau đó

Cất riêng, không huỷ vội. Cho gói khớp lô vào túi kín, ghi chữ "không ăn", để tách khỏi đồ khác. Giữ nguyên bao bì vì đó là bằng chứng để trả hàng và để nhân viên y tế đối chiếu nếu có người đã ăn. Cách cất mẫu cho đúng có bài riêng trên site.

Xem lại ai đã ăn. Nếu gói đã mở, nhớ lại ai đã ăn, bao nhiêu, từ hôm nào. Với hàng bị thu hồi vì vi sinh hay độc tố, để ý triệu chứng của những người này trong vài ngày tới, nhất là trẻ nhỏ, người già, phụ nữ có thai. Có dấu hiệu nặng thì đi khám và mang theo bao bì.

Làm theo hướng dẫn trong thông báo. Thông báo thường ghi rõ mang trả về đâu: cửa hàng đã mua, đại lý gần nhất, hay gọi đường dây của nhà sản xuất để họ đến thu. Có thông báo hướng dẫn tự huỷ tại nhà và chụp ảnh gửi lại để được hoàn tiền. Làm đúng kênh được chỉ định giúp việc hoàn tiền nhanh hơn nhiều so với tự mang tới một cửa hàng bất kỳ.

Ghi lại thời điểm. Một dòng ghi chú trong điện thoại: ngày đọc thông báo, ngày phát hiện gói khớp lô, số lượng. Chuyện nhỏ này giúp bạn trả lời nhanh khi nơi bán hỏi, và là mốc nếu sau này cần khiếu nại vì họ chậm xử lý.

Lỗi hay gặp khi dò số lô

Phần lớn sai sót không đến từ việc không tìm được số, mà từ chỗ đọc vội và kết luận sớm.

  • So tên sản phẩm mà quên so quy cách: thông báo có thể chỉ áp cho gói nhỏ hoặc chỉ một vị.
  • Nhầm hạn dùng thành số lô, hoặc ngược lại, khi hai dòng in sát nhau.
  • Chỉ đọc số trên thùng, không đọc trên từng hộp.
  • Bỏ quên ngăn đá, hộp cơm mang đi làm, đồ ăn vặt trong cặp học sinh.
  • Thấy "khác một ký tự" thì yên tâm, trong khi ký tự đó là O với 0 hay I với 1.
  • Vứt bao bì ngay khi thấy khớp, làm mất bằng chứng để trả hàng và để nhân viên y tế đối chiếu nếu có người đã ăn.
  • Chỉ kiểm một lần khi đọc tin, không kiểm lại khi thông báo được cập nhật mở rộng thêm lô.

Thông báo thu hồi đôi khi được bổ sung sau vài ngày khi nhà sản xuất truy thêm lô liên quan. Nếu gia đình bạn dùng loại đó thường xuyên, hãy xem lại thông báo sau khoảng một tuần.

Câu hỏi thường gặp

Số lô và mã vạch có giống nhau không?

Không. Mã vạch cho biết sản phẩm là loại nào, mọi gói cùng loại có cùng mã vạch. Số lô cho biết gói đó được làm trong đợt nào. Thông báo thu hồi gần như luôn dựa vào số lô, nên quét mã vạch không đủ để biết gói có thuộc diện thu hồi.

Thông báo chỉ ghi hạn sử dụng, không ghi số lô thì so thế nào?

Khi đó bạn so tên, quy cách và hạn sử dụng in trên gói. Nếu hạn dùng nằm trong khoảng nêu trong thông báo, coi như khớp. Một số nhà sản xuất làm theo ngày nên hạn dùng đủ để phân biệt các đợt hàng.

Hàng đã mở và dùng một nửa có kiểm tra số lô được không?

Được, miễn bao bì còn chỗ in số lô. Nếu chỗ in đã bị cắt bỏ hoặc đã chia sang hộp khác thì không đối chiếu được nữa, khi đó hãy dựa vào thời điểm mua và nơi mua để quyết định, thận trọng hơn với trẻ nhỏ.

Có ứng dụng nào quét bao bì để biết hàng bị thu hồi không?

Hiện chưa có một công cụ chung đáng tin cậy cho mọi loại thực phẩm ở trong nước. Một số nhà sản xuất có mã truy xuất riêng trên bao bì, nhưng vẫn cần đối chiếu với thông báo thu hồi chính thức của nhà sản xuất hoặc cơ quan quản lý.

Số lô bị mờ một phần, chỉ đọc được vài ký tự đầu thì sao?

Nếu vài ký tự đọc được khớp với lô bị thu hồi, coi như khớp cho an toàn. Chụp ảnh thật rõ và gửi cho nhà sản xuất hỏi thêm, họ thường nhận ra qua vị trí in và kiểu chữ của máy in trong từng giai đoạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138