Máy sấy tóc bị thu hồi thường vì đầu sấy quá nhiệt có thể bốc lửa, dây nguồn gãy ngầm ở cổ dây gây chập, hoặc thiếu cơ chế ngắt khi máy rơi vào nước. Khớp thông báo thì rút phích, ngừng dùng, cất máy xa nước và liên hệ nơi bán hoặc hãng để đổi.
Máy sấy, máy uốn, máy duỗi tóc có chung một đặc điểm: công suất nhiệt lớn, dùng sát người, hay dùng trong phòng tắm. Phần dưới đây nói về các lỗi hay gặp, chuyện dùng máy trong phòng tắm, các bước kiểm máy ở nhà, cách một tiệm tóc nhỏ rà cả chục máy trong một buổi, và mẫu tin nhắn đổi máy.
Những hỏng hóc khiến máy sấy tóc bị thu hồi
Đầu sấy quá nhiệt. Bên trong máy là dây điện trở nung nóng và một quạt nhỏ thổi gió. Khi quạt yếu, lưới hút gió bị bịt, hoặc bộ ngắt nhiệt không hoạt động, dây điện trở đỏ quá mức, có thể bén lửa vào tóc rụng và bụi bên trong. Người dùng thấy tia lửa, ngửi thấy mùi khét, hoặc thấy khói ra ở đầu thổi.
Dây nguồn gãy ngầm ở cổ dây. Chỗ dây đi vào thân máy bị gập liên tục mỗi lần cầm, quấn dây quanh máy khi cất. Nếu một mẫu máy làm phần chống gập quá ngắn hoặc dây quá mảnh, lõi dây gãy bên trong lớp vỏ, nóng lên và chập.
Thiếu bảo vệ khi rơi vào nước. Máy dùng trong phòng tắm có nguy cơ rơi vào chậu, bồn. Một số thị trường yêu cầu máy sấy có bộ ngắt riêng trên phích cắm; ở nhà mình, ổ cắm phòng tắm có thiết bị chống giật hay không quyết định phần lớn mức độ an toàn.
Máy uốn, máy duỗi. Bản kẹp quá nhiệt so với mức ghi, chế độ tự tắt không hoạt động, hoặc lớp phủ bong. Máy để trên bàn trang điểm quên tắt là nguồn nhiệt nằm sát mỹ phẩm, khăn, giấy.
Máy sấy du lịch, máy gập. Khớp gập có dây điện đi qua; khớp mòn làm dây trầy. Loại máy này hay mua ở quầy sân bay, chợ đêm, không rõ nguồn.
Máy sấy tóc trong phòng tắm: điều nên biết
Phần lớn tai nạn với máy sấy tóc không xảy ra khi máy đang sấy mà khi máy rơi. Người dùng đứng trước bồn rửa, tay ướt, máy trượt khỏi tay rơi xuống bồn có nước, rồi theo phản xạ cúi xuống nhặt. Nếu máy còn cắm điện, đó là lúc nguy hiểm nhất. Nguyên tắc đơn giản: máy rơi vào nước thì không chạm vào máy và không chạm vào nước, ngắt điện từ cầu dao hoặc rút phích ở chỗ khô trước, rồi mới nhặt máy ra. Máy đã rơi vào nước thì không dùng lại, kể cả khi phơi khô và bật lên thấy chạy.
Ổ cắm trong phòng tắm nên nằm trên mạch có thiết bị chống giật, loại tự ngắt khi phát hiện dòng rò. Nhiều nhà xây trước đây không có thiết bị này, hoặc có nhưng đã bị gỡ vì "hay nhảy". Nếu nhà bạn ở trường hợp đó, sấy tóc ở phòng ngủ hay hành lang sẽ an toàn hơn sấy trong phòng tắm. Việc lắp thiết bị chống giật cho mạch phòng tắm nên nhờ thợ điện làm, không tự đấu.
Máy sấy tóc bị thu hồi vì lỗi cách điện hay lỗi bảo vệ khi rơi nước thì càng không được dùng trong phòng tắm, kể cả trong lúc chờ đổi. Nhiều thông báo thu hồi nói thẳng điều này; nếu thông báo không nói, hãy tự áp dụng.
Kiểm máy sấy, máy uốn trong nhà
Làm khi máy đã nguội và rút phích, mất chừng năm phút cho mỗi máy:
- Tìm tên mẫu, mã mẫu ở thân máy, trên tay cầm hoặc trên một tem quấn quanh dây nguồn gần phích cắm. Chụp ảnh.
- So với thông báo thu hồi, đủ mã mẫu và dải ngày sản xuất hoặc mã lô nếu thông báo có nêu.
- Dù không khớp, uốn nhẹ dây nguồn dọc cả chiều dài, đặc biệt ở cổ dây và gần phích. Chỗ nào mềm oặt bất thường, vỏ dây nứt, lộ sợi màu bên trong là phải ngừng dùng.
- Soi lưới hút gió phía sau. Tóc và bụi bám dày thì làm sạch theo hướng dẫn của máy; nếu thấy vết cháy sém bên trong, ngừng dùng.
- Bật thử ở chỗ khô, xa nước, cầm máy hướng ra xa người. Mùi khét kéo dài, tia lửa ở đầu thổi, tiếng quạt rít hoặc máy tự tắt bật liên tục là dấu hiệu nên ngừng.
- Với máy uốn, máy duỗi: bật lên, để yên quá thời gian tự tắt ghi trong sách hướng dẫn, xem máy có tắt thật không.
Máy nào khớp thông báo hoặc có dấu hiệu ở bước ba đến sáu thì cất riêng vào hộp, dán ghi chú, không để trong ngăn kéo chung với máy đang dùng.
Tiệm tóc nhỏ: rà máy trong một buổi
Chị Hoa có một tiệm làm tóc nhỏ ở phường D, bốn ghế, khoảng mười máy sấy và năm máy uốn, duỗi mua qua nhiều năm. Khi nghe tin một mẫu máy sấy giả định bị thu hồi, chị làm như sau, có thể áp cho tiệm nào cũng vậy:
- Chọn buổi sáng trước giờ mở cửa, gom tất cả máy về một bàn, kể cả máy dự phòng trong kho và máy thợ mang từ nhà đến.
- Đánh số từng máy bằng băng dính giấy, chụp ảnh tem từng máy, ghi vào một bảng: số máy, loại, mã mẫu, năm mua nếu nhớ.
- Đối chiếu với thông báo. Máy khớp thì để riêng một thùng, dán chữ "chờ đổi", không để thợ dùng nhầm.
- Kiểm dây nguồn và lưới hút gió của mọi máy, kể cả máy không khớp. Tiệm tóc dùng máy nhiều gấp chục lần gia đình nên dây mòn nhanh hơn.
- Kiểm ổ cắm ở các ghế: ổ có nóng, lỏng, có vết cháy không. Ổ chia điện cắm nối nhiều tầng thì gỡ bớt.
- Liên hệ nơi bán hoặc hãng cho các máy khớp thông báo, nói rõ là máy dùng kinh doanh để được hỗ trợ sớm.
- Giữ bảng danh sách máy, cập nhật mỗi lần mua máy mới. Lần sau có thông báo, chỉ cần mở bảng ra so.
Một tiệm dùng máy thuộc diện thu hồi mà gây cháy hoặc làm khách bị thương thì trách nhiệm của tiệm khó tránh, dù lỗi thuộc nhà sản xuất. Rà máy định kỳ là cách bảo vệ cả khách lẫn tiệm.
Tình huống hay gặp và việc nên làm
Một số tình huống thực tế với máy sấy, máy uốn, kèm việc cần làm ngay và việc nên tránh:
| Tình huống | Làm ngay | Tránh |
|---|---|---|
| Máy rơi vào bồn nước khi đang cắm điện | Ngắt cầu dao hoặc rút phích từ chỗ khô, rồi mới nhặt máy | Thò tay vào nước nhặt máy |
| Đầu thổi có tia lửa, khói | Tắt công tắc, rút phích, đặt máy trên nền không cháy | Thổi tiếp cho "hết bụi" |
| Dây nóng ở cổ dây, có mùi nhựa | Rút phích, ngừng dùng, kiểm tra dây | Quấn băng dính chỗ nóng rồi dùng tiếp |
| Máy duỗi không tự tắt sau thời gian ghi trong sách | Rút phích sau mỗi lần dùng, đối chiếu thông báo, hỏi bảo hành | Để máy nóng trên bàn trang điểm |
| Máy khớp thông báo, chưa có máy thay | Mượn máy khác, hoặc để tóc khô tự nhiên vài hôm | Dùng tạm máy lỗi "chỉ một lần" |
| Máy mua ở nước ngoài, mang về dùng | Tìm thông báo của hãng tại nơi mua, hỏi kênh hỗ trợ quốc tế | Nghĩ là không ai chịu trách nhiệm |
Lỗi hay gặp khi xử lý máy sấy, máy uốn bị thu hồi
Máy sấy tóc là đồ nhỏ, dùng mỗi ngày, nên người ta hay xử lý theo kiểu tiện tay. Những lỗi dưới đây gặp nhiều nhất:
| Lỗi | Vì sao không ổn | Nên làm |
|---|---|---|
| Dùng tiếp ở phòng ngủ "cho an toàn hơn" | Lỗi quá nhiệt và chập dây vẫn còn, chỉ bớt rủi ro nước | Ngừng dùng hẳn máy khớp thông báo |
| Quấn dây chặt quanh thân máy khi cất | Gập cổ dây liên tục, đúng chỗ hay gãy ngầm | Cuộn dây lỏng, không quấn quanh thân |
| Rút phích bằng cách giật dây | Làm lỏng đầu nối trong phích và cổ dây | Cầm phích để rút |
| Mở vỏ máy để vệ sinh dây điện trở | Nguy cơ giật, làm mất bằng chứng khi đổi | Chỉ làm sạch lưới hút gió theo sách hướng dẫn |
| Đem máy bị thu hồi cho thợ học việc dùng | Chuyển rủi ro sang người khác | Tách riêng, trả về đúng kênh của hãng |
| Vứt máy cùng rác sinh hoạt khi chưa liên hệ hãng | Mất quyền đổi hoặc hoàn tiền | Giữ máy đến khi hãng hướng dẫn cách trả |
| Để máy duỗi còn nóng trên khăn, trên giường | Nguồn nhiệt sát đồ dễ cháy | Đặt trên đế chịu nhiệt, rút phích sau khi dùng |
Mẫu tin nhắn đổi máy và chuyện bồi thường
Mẫu sau dùng để nhắn cho cửa hàng hoặc gian hàng trên sàn đã bán máy. Thay phần trong ngoặc vuông:
"Chào cửa hàng. Mình có mua máy sấy tóc [mã mẫu, màu] ngày [ngày], đơn [mã đơn nếu có]. Theo thông báo thu hồi của [hãng] ngày [ngày], mẫu máy này thuộc diện thu hồi vì [lý do ghi trong thông báo]. Máy đã ngừng dùng và đang được cất riêng; ảnh tem thông số gửi kèm. Nhờ cửa hàng hướng dẫn cách đổi máy hoặc hoàn tiền, nơi gửi máy và thời gian xử lý. Cảm ơn cửa hàng."
Nếu máy đã gây thiệt hại, như cháy tóc, bỏng da, cháy sém bàn, thì chuyện không chỉ là đổi máy. Trước hết là sức khoẻ: bỏng nặng, bỏng vùng mặt, hoặc bị điện giật thì đến cơ sở y tế ngay, kể cả khi thấy tạm ổn. Sau đó giữ lại máy nguyên trạng, ảnh vết thương, giấy tờ khám chữa bệnh, ảnh đồ đạc bị hỏng. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Bộ luật Dân sự 2015 cho phép người bị thiệt hại do sản phẩm khuyết tật yêu cầu bồi thường, kể cả khi không có lỗi của người bán trực tiếp. Gửi yêu cầu bằng văn bản cho hãng, giữ bản sao.
Câu hỏi thường gặp
Máy sấy tóc bị thu hồi nhưng chưa từng có sự cố thì có cần đổi không?
Có. Lỗi khiến máy bị thu hồi như bộ ngắt nhiệt hay dây nguồn thường không lộ ra cho đến khi gặp đúng điều kiện. Máy khớp thông báo thì ngừng dùng và liên hệ hãng hoặc nơi bán để đổi.
Máy sấy tóc rơi vào nước rồi phơi khô có dùng lại được không?
Không nên. Nước và cặn khoáng có thể đọng lại bên trong, làm hỏng lớp cách điện và gây chập về sau. Máy đã rơi vào nước khi đang cắm điện thì nên thay, dù bật lên vẫn thấy chạy.
Máy sấy tóc có mùi khét mỗi lần bật có phải lỗi sản phẩm không?
Có thể do tóc và bụi bám ở lưới hút gió bị nung, cũng có thể do bộ phận bên trong quá nhiệt. Làm sạch lưới theo hướng dẫn; nếu vẫn khét, có khói hay tia lửa thì ngừng dùng và đối chiếu thông báo thu hồi.
Tiệm tóc dùng máy sấy bị thu hồi có phải ngừng hoạt động không?
Không phải ngừng hoạt động, nhưng phải ngừng dùng những máy khớp thông báo. Tiệm nên đánh số, lập danh sách máy, tách riêng máy chờ đổi và báo hãng là máy dùng kinh doanh để được hỗ trợ sớm.
Bị bỏng do máy sấy tóc lỗi thì đòi bồi thường ai?
Trước hết chăm sóc vết thương và đến cơ sở y tế nếu bỏng nặng. Sau đó yêu cầu nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu bồi thường, có thể thông qua người bán, kèm máy giữ nguyên trạng, ảnh vết thương, giấy tờ khám chữa và chứng từ mua.
Máy uốn tóc mua online không có tên hãng thì làm sao biết có bị thu hồi?
Hàng không rõ nhà sản xuất thường không có thông báo thu hồi nào để đối chiếu. Kiểm dây nguồn, chế độ tự tắt và mức nóng; nếu có dấu hiệu bất thường thì thay bằng máy rõ nguồn gốc, có dấu hợp quy.