ThuHoi.comThu Hồi
Doanh nghiệp nhỏ tổ chức thu hồi

Chi phí thu hồi sản phẩm và bảo hiểm trách nhiệm: doanh nghiệp nhỏ lường trước gì

Các khoản chi của một đợt thu hồi, ai chịu theo luật, đòi lại từ nhà cung cấp, bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm khác bảo hiểm chi phí thu hồi ra sao, câu hỏi khi mua.

A Vietnamese couple running a small bakery sit at a kitchen table at night adding up receipts with a calculator, seen from behind, single pendant lamp, warm amber tones

Một đợt thu hồi tốn nhiều hơn tiền hàng: còn phí thông báo, vận chuyển, đổi hàng mới, sửa chữa, kiểm nghiệm, tiêu huỷ, công nhân viên, hoàn tiền đại lý, và có khi cả bồi thường cho người bị thiệt hại. Theo pháp luật, tổ chức đưa hàng có khuyết tật ra thị trường chịu chi phí thu hồi, sau đó có thể đòi lại từ bên gây ra lỗi theo hợp đồng. Bảo hiểm có thể gánh một phần, nhưng chỉ khi mua đúng loại và trước khi có chuyện.

Bài này liệt kê các khoản chi theo nhóm, giải thích ai chịu trước, ai chịu sau, các điều khoản nên có với nhà cung cấp và bên gia công, khác biệt giữa bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm và bảo hiểm chi phí thu hồi, cách giữ chứng từ để đòi bồi hoàn, và những sai lầm tài chính hay gặp. Bài không nêu giá cụ thể, vì chi phí tuỳ sản phẩm, quy mô và thời điểm.

Các khoản chi của một đợt thu hồi

Lập bảng này ngay từ ngày đầu và ghi từng khoản kèm chứng từ. Cuối đợt, bảng này dùng cho kế toán, cho bảo hiểm và cho việc đòi bồi hoàn.

NhómKhoản chi cụ thểHay bị quên
Thông báoĐăng báo, in tờ thông báo, gửi tin nhắn, gọi điện, thuê người trựcLần nhắc lại thứ hai, thứ ba
Vận chuyểnGom hàng từ đại lý, nhận hàng người dùng gửi về, chuyển hàng đi huỷPhí người dùng tự gửi rồi xin hoàn
Thay thế, hoàn tiềnSản phẩm mới để đổi, tiền hoàn cho khách, tiền hoàn đại lýHàng đổi bị lỗi lần nữa
Sửa chữaLinh kiện, công thợ, kiểm tra sau sửaCông đi lại sửa tại nhà khách
Kiểm nghiệm, kỹ thuậtPhí kiểm nghiệm mẫu, thuê chuyên gia đánh giáKiểm lại sau khi đã sửa quy trình
Xử lý hàng thu vềThuê kho, tiêu huỷ, xử lý chất thải nguy hạiThời gian hàng nằm kho
Nội bộTăng ca, dừng sản xuất, nguyên liệu phải bỏDoanh thu mất trong thời gian dừng bán
Bồi thườngChi phí y tế, thiệt hại tài sản của người bị ảnh hưởngChi phí pháp lý nếu có tranh chấp

Cột cuối là chỗ các doanh nghiệp nhỏ hay ước sai. Một đợt thu hồi tưởng chỉ tốn tiền hàng, nhưng cộng đủ các dòng thường gấp mấy lần. Biết trước điều đó giúp bạn không quyết định khoanh vùng quá hẹp chỉ để đỡ tốn.

Ai chịu chi phí: trước và sau

Với người tiêu dùng, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 đặt trách nhiệm thu hồi hàng có khuyết tật lên tổ chức kinh doanh đưa hàng đó ra thị trường: nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, hoặc tổ chức gắn tên, nhãn hiệu của mình lên hàng. Người dùng không phải trả tiền để được đổi, sửa hay hoàn tiền vì hàng khuyết tật. Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá 2007 cũng đặt nghĩa vụ thu hồi, xử lý hàng không bảo đảm chất lượng lên người sản xuất, nhập khẩu.

Như vậy, trước hết doanh nghiệp đứng tên trên sản phẩm phải bỏ tiền ra làm. Không thể nói với khách "chờ nhà cung cấp trả rồi mới đổi". Đây là điểm nhiều cơ sở nhỏ hiểu sai, nhất là khi họ chỉ là bên đặt gia công hoặc đóng gói lại.

Sau đó, doanh nghiệp có quyền đòi lại từ bên gây ra lỗi: nhà cung cấp nguyên liệu, linh kiện, bên gia công, đơn vị vận chuyển làm hỏng hàng. Căn cứ là hợp đồng giữa hai bên và quy định về bồi thường thiệt hại trong Bộ luật Dân sự 2015. Muốn đòi được, cần chứng minh lỗi thuộc về họ và thiệt hại thực tế bao nhiêu.

Nếu người dùng bị thiệt hại về sức khoẻ, tài sản do sản phẩm khuyết tật, doanh nghiệp còn có trách nhiệm bồi thường theo pháp luật, ngoài chi phí thu hồi. Đây thường là khoản lớn và khó lường nhất.

Điều khoản nên có với nhà cung cấp và bên gia công

Khả năng đòi lại tiền phụ thuộc gần như hoàn toàn vào hợp đồng ký từ trước. Khi ký hoặc gia hạn hợp đồng mua nguyên liệu, linh kiện, đặt gia công, hãy xem có các ý sau chưa:

  • Tiêu chuẩn chất lượng cụ thể của hàng giao, cách kiểm tra khi nhận, cách lưu mẫu đối chứng.
  • Nhà cung cấp phải ghi số lô trên hàng giao và trên chứng từ, để truy được khi có lỗi.
  • Nghĩa vụ thông báo ngay khi nhà cung cấp phát hiện lô hàng đã giao có vấn đề.
  • Trách nhiệm chịu chi phí thu hồi và bồi thường nếu lỗi do hàng của nhà cung cấp, không chỉ là đổi lại lô nguyên liệu.
  • Cách xác định lỗi khi có tranh chấp: kiểm nghiệm độc lập, ai trả phí kiểm nghiệm.
  • Yêu cầu nhà cung cấp có bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm, nếu là bên cung cấp linh kiện quan trọng.
  • Thời hạn và cách thanh toán khoản bồi hoàn.

Nhiều hợp đồng mẫu chỉ ghi "hàng lỗi được đổi trả". Điều đó có nghĩa khi xảy ra thu hồi, bạn chỉ được đổi lại vài bao nguyên liệu, còn toàn bộ chi phí thông báo, vận chuyển, đổi hàng cho người dùng thì tự gánh. Nhà cung cấp nhỏ có thể không đủ sức trả hết; vì vậy thoả thuận vẫn phải đi kèm hiểu biết thực tế về khả năng của họ.

Bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm khác bảo hiểm chi phí thu hồi

Hai loại này hay bị nhầm. Nhiều doanh nghiệp tưởng đã mua bảo hiểm cho chuyện thu hồi, đến khi có sự cố mới biết hợp đồng không chi cho khoản đó.

Điểm so sánhBảo hiểm trách nhiệm sản phẩmBảo hiểm chi phí thu hồi
Chi cho aiBồi thường cho bên thứ ba bị thiệt hại do sản phẩmChi phí của chính doanh nghiệp khi tổ chức thu hồi
Ví dụ khoản được chiChi phí y tế, thiệt hại tài sản của người dùng, chi phí pháp lý khi bị kiệnThông báo, vận chuyển, tiêu huỷ, có khi cả thay thế
Điều kiện thường gặpPhải có thiệt hại thực tế xảy ra cho người khácPhải có quyết định thu hồi vì nguy cơ, theo định nghĩa trong hợp đồng
Thường loại trừChi phí thu hồi, sửa chữa chính sản phẩmLỗi đã biết trước khi mua, lỗi chỉ về chất lượng không nguy hiểm
Cách mua thường gặpHợp đồng riêng hoặc gộp trong bảo hiểm trách nhiệm chung của doanh nghiệpThường phải hỏi riêng, có khi là điều khoản bổ sung

Đọc kỹ phần định nghĩa và phần loại trừ. Hợp đồng bảo hiểm dùng từ "thu hồi" theo nghĩa hẹp riêng của nó; câu chữ đó quyết định bạn có được chi hay không.

Câu hỏi nên đặt khi mua bảo hiểm

Mang danh sách này khi làm việc với đại lý hoặc nhân viên bảo hiểm, yêu cầu trả lời bằng văn bản hoặc chỉ ra điều khoản cụ thể:

  • Hợp đồng chi cho thiệt hại của người dùng, cho chi phí thu hồi, hay cả hai?
  • Thu hồi tự nguyện có được chi không, hay chỉ khi cơ quan yêu cầu?
  • Sản phẩm bán qua sàn thương mại điện tử, xuất sang nước khác có trong phạm vi không?
  • Mức khấu trừ là bao nhiêu, nghĩa là mỗi vụ doanh nghiệp tự chịu phần đầu bao nhiêu?
  • Khi phát hiện sự cố phải báo công ty bảo hiểm trong bao lâu, bằng cách nào?
  • Cần những chứng từ gì để được chi trả?
  • Sản phẩm mới ra sau khi mua bảo hiểm có tự động được bảo hiểm không?

Câu về thời hạn báo rất quan trọng. Không ít hợp đồng yêu cầu báo trong vài ngày từ khi biết sự cố; báo muộn có thể bị từ chối. Đưa số liên lạc và thời hạn báo của công ty bảo hiểm vào kế hoạch thu hồi.

Bài tính nhanh trước khi có sự cố

Không cần biết chính xác, chỉ cần một ước lượng đủ để quyết định có mua bảo hiểm, có lập quỹ dự phòng hay không. Làm cho sản phẩm bán chạy nhất hoặc nguy cơ cao nhất của bạn, theo các bước:

  1. Lấy sản lượng của một lô lớn nhất, hoặc sản lượng một tuần nếu số lô đổi theo ngày. Đây là phạm vi thu hồi điển hình.
  2. Giả định phần đã tới tay người dùng, phần còn ở đại lý, phần còn trong kho, theo vòng quay hàng thực tế của bạn.
  3. Với mỗi phần, ghi chi phí cho một chiếc: vận chuyển về, đổi mới hoặc hoàn tiền, xử lý. Dùng giá vốn và phí vận chuyển bạn đang trả, không cần giá thị trường.
  4. Cộng thêm chi phí cố định của đợt: thông báo, kiểm nghiệm, công nhân viên trong vài tuần, doanh thu mất trong thời gian dừng bán.
  5. Nhân đôi tổng vừa tính cho phần không lường trước. Kinh nghiệm cho thấy đợt thu hồi thật hầu như luôn tốn hơn bản dự tính đầu tiên.
  6. So con số cuối với lợi nhuận một năm của doanh nghiệp. Nếu nó chiếm phần lớn, bảo hiểm hoặc quỹ dự phòng là việc nên làm sớm.

Ghi bài tính vào kế hoạch thu hồi, xem lại mỗi năm. Khi sản lượng tăng hay mở thêm kênh bán, con số này đổi theo.

Giữ chứng từ và những sai lầm tài chính hay gặp

Mỗi khoản chi một chứng từ. Hoá đơn, phiếu chi, biên bản giao nhận, bảng chấm công tăng ca, ảnh chụp. Đặt tên tệp theo ngày và loại chi. Không có chứng từ thì không đòi được bảo hiểm, không đòi được nhà cung cấp, cũng khó được tính vào chi phí khi quyết toán.

Không lập quỹ dự phòng. Doanh nghiệp nhỏ thường không có khoản riêng nào cho sự cố. Một khoản dự phòng nhỏ để riêng hằng năm, hoặc ít nhất hạn mức vay có sẵn, giúp không phải chần chừ khi cần chi gấp.

Chờ nhà cung cấp trả mới thu hồi. Vừa sai luật vừa để người dùng tiếp tục gặp nguy hiểm. Thu hồi trước, đòi sau.

Không báo bảo hiểm ngay. Bận lo thu hồi mà quên báo; tới khi nhớ ra thì quá hạn.

Hoà giải miệng với người bị thiệt hại. Đưa tiền mà không có văn bản thoả thuận, sau đó người đó vẫn khiếu nại tiếp. Mọi khoản bồi thường cần thoả thuận bằng văn bản, nên hỏi ý kiến luật sư khi khoản lớn.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp chỉ đặt gia công, gắn nhãn của mình, có phải chịu chi phí thu hồi không?

Có. Tổ chức gắn tên, nhãn hiệu của mình lên sản phẩm và đưa ra thị trường được coi là bên chịu trách nhiệm với người tiêu dùng. Bạn thu hồi và chi trước, sau đó đòi lại bên gia công theo hợp đồng nếu lỗi do họ.

Nhà cung cấp không chịu trả thì doanh nghiệp làm gì?

Thương lượng dựa trên hợp đồng và bằng chứng như kết quả kiểm nghiệm, mẫu lưu, chứng từ chi. Không thoả thuận được thì có thể nhờ hoà giải thương mại, trọng tài nếu hợp đồng có điều khoản, hoặc khởi kiện tại toà.

Bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm có bắt buộc với doanh nghiệp nhỏ không?

Với phần lớn hàng tiêu dùng, đây là bảo hiểm tự nguyện. Một số đối tác như chuỗi siêu thị, nhà nhập khẩu nước ngoài có thể yêu cầu nhà cung cấp phải có. Nên hỏi đối tác trước khi ký hợp đồng.

Chi phí thu hồi có được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế không?

Thường có thể, nếu khoản chi có chứng từ hợp lệ và liên quan đến hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, khoản nào được trừ, hồ sơ cần gì, nên hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế để chắc chắn, nhất là với hàng tiêu huỷ.

Đang có sự cố rồi mới mua bảo hiểm có được không?

Hầu hết hợp đồng bảo hiểm loại trừ sự cố đã biết trước khi mua. Mua lúc đó chỉ có ý nghĩa cho các sự cố sau này. Vì vậy câu chuyện bảo hiểm cần được cân nhắc khi mọi thứ còn yên ổn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138