ThuHoi.comThu Hồi
Thiết bị điện và đồ gia dụng

Củ sạc bị thu hồi vì nguy cơ điện giật: nhận ra hàng lỗi, gỡ an toàn và đổi

Vì sao củ sạc điện thoại, máy tính bảng bị thu hồi, cách đọc thông tin trên vỏ, xử lý chân cắm gãy kẹt trong ổ và cách đổi củ sạc đi kèm máy hoặc mua rời.

Hands of a woman unplug a small white phone charger from a wall socket in a rented room, side close-up, warm lamp light, soft red tones

Củ sạc thường bị thu hồi vì một trong ba lý do: lớp cách điện bên trong không đủ khiến phần điện lưới có thể lọt ra ngoài, chân cắm lỏng hoặc gãy kẹt lại trong ổ điện, và vỏ bị quá nhiệt khi sạc lâu. Cả ba đều có thể gây giật điện, nên khi củ sạc của bạn khớp thông báo, rút ra khỏi ổ và ngừng dùng ngay, kể cả khi nó vẫn sạc tốt.

Củ sạc nhỏ, rẻ và đi kèm đủ thứ máy nên trong nhà thường có cả chục cái không rõ nguồn gốc. Bài này chỉ cách đọc thông tin trên vỏ để đối chiếu thông báo, cách gỡ một chân cắm bị gãy trong ổ mà không bị giật, cách phân biệt củ sạc kèm máy với củ mua rời khi đi đổi, và những lỗi người dùng hay mắc.

Ba nhóm lỗi khiến củ sạc phải thu hồi

Một củ sạc biến điện lưới thành điện áp thấp để nạp cho điện thoại. Bên trong có một ranh giới rất quan trọng: phía cắm vào ổ là điện lưới nguy hiểm, phía cổng sạc là điện áp thấp chạm tay được. Ranh giới ấy được giữ bằng biến áp, khoảng cách giữa các linh kiện và lớp cách điện. Khi nhà sản xuất cắt giảm vật liệu, đặt linh kiện quá sát, hoặc một lô biến áp bị lỗi cách điện, điện lưới có thể rò sang phía cổng sạc. Người dùng cảm thấy tê tay khi chạm vào vỏ kim loại của điện thoại đang sạc, hoặc nặng hơn là bị giật.

Nhóm lỗi thứ hai nằm ở chân cắm. Chân cắm được gắn vào vỏ bằng lớp nhựa ép; nếu nhựa giòn hoặc chân gắn không chắc, chân có thể tuột ra và nằm lại trong ổ khi bạn rút củ sạc. Đầu chân kim loại hở ra trong ổ điện đang có điện là nguy cơ rất rõ, nhất là trong nhà có trẻ nhỏ.

Nhóm thứ ba là quá nhiệt. Củ sạc công suất lớn mà vỏ nhỏ, linh kiện chất lượng thấp, hoặc thiếu mạch bảo vệ khi cổng sạc bị chập, có thể nóng đến mức chảy vỏ. Lỗi này hay lộ ra khi sạc qua đêm dưới gối, trên nệm. Ba nhóm lỗi trên khác nhau nhưng việc người dùng cần làm thì giống nhau: rút ra, ngừng dùng, đối chiếu, đổi.

Đọc thông tin trên vỏ củ sạc để đối chiếu thông báo

Thông tin trên củ sạc in rất nhỏ, thường ở mặt có chân cắm hoặc cạnh bên. Những trường đáng tìm:

  • Tên mẫu hoặc mã mẫu. Một dãy chữ và số, là trường quan trọng nhất để so với thông báo. Củ sạc đi kèm máy thường chỉ ghi mã mẫu chứ không ghi tên điện thoại.
  • Thông số vào ra. Điện áp, dòng điện đầu vào và đầu ra. Thông báo thu hồi đôi khi phân biệt hai phiên bản cùng hình dáng nhưng khác công suất.
  • Ngày sản xuất hoặc mã lô. Không phải củ sạc nào cũng có; nếu thông báo nêu khoảng ngày mà vỏ không ghi, phải nhờ hãng xác nhận qua tên mẫu và chứng từ mua.
  • Dấu hợp quy. Thiết bị điện bán ở Việt Nam thuộc nhóm phải công bố hợp quy về an toàn; củ sạc không có dấu này, không có tên nhà sản xuất hay nhà nhập khẩu, là hàng đáng nghi ngay cả khi không nằm trong thông báo nào.
  • Màu vỏ và kiểu chân cắm. Chân dẹt hay chân tròn, có gập được hay không. Chỉ dùng để phân biệt thêm, không dùng thay cho tên mẫu.

Mẹo đọc: chụp ảnh mặt in chữ với đèn flash nghiêng một góc, chữ in chìm trên nhựa trắng sẽ nổi lên rõ hơn. Ghi lại tên mẫu vào ghi chú điện thoại, kèm ghi chú củ sạc đó đang dùng cho máy nào, ở phòng nào.

Chân cắm gãy kẹt trong ổ điện: gỡ thế nào cho an toàn

Đây là tình huống nguy hiểm nhất liên quan đến củ sạc lỗi, và cũng là lúc người ta dễ làm sai nhất vì vội. Làm đúng thứ tự:

  1. Không chạm vào chân kim loại còn trong ổ, không dùng tay, kìm, nhíp hay dao để rút ra khi ổ còn điện.
  2. Ngắt điện từ tủ điện hoặc cầu dao của khu vực đó. Nếu không biết cầu dao nào, ngắt cầu dao tổng. Nhà có tủ lạnh, thiết bị y tế cần điện thì báo người trong nhà trước.
  3. Kiểm tra lại là ổ đã mất điện bằng cách cắm một đèn bàn vào ổ bên cạnh cùng mạch, hoặc dùng bút thử điện nếu có và biết dùng.
  4. Gỡ chân cắm bằng kìm có tay cầm cách điện, kéo thẳng ra, không bẻ ngang làm hỏng lá đồng trong ổ.
  5. Nhìn kỹ ổ cắm. Nếu có vết cháy đen, nhựa chảy, lá đồng biến dạng thì không dùng ổ đó nữa và gọi thợ điện thay.
  6. Giữ lại chân cắm gãy và thân củ sạc trong một túi riêng, chụp ảnh. Đó là bằng chứng rõ nhất cho lỗi của sản phẩm.

Nếu không tự tin, dán băng dính cách điện che kín miệng ổ, để trẻ nhỏ tránh xa, và chờ thợ điện. Một lần gọi thợ rẻ hơn nhiều so với một lần bị giật.

Tình huống thường gặp và việc nên làm

Củ sạc có mặt ở khắp nơi trong nhà nên tình huống cũng rất đa dạng. Bảng dưới đây gom những trường hợp hay gặp:

Tình huốngViệc nên làmLưu ý
Củ sạc khớp thông báo, vẫn sạc bình thườngRút khỏi ổ, cất riêng, liên hệ nơi bán hoặc hãng để đổiKhông dùng tạm "đến khi có củ mới"; mượn tạm củ khác có dấu hợp quy
Chạm vỏ điện thoại đang sạc thấy tê tayRút ra ngay, ngừng dùng cả củ sạc lẫn dây, thử lại với củ khácNếu củ khác cũng tê, có thể do ổ điện thiếu tiếp đất; gọi thợ điện kiểm tra
Vỏ củ sạc nóng chảy, biến màu, có mùi khétNgắt cầu dao nếu không rút ra được dễ dàng, sau đó rút, cất trên nền không cháyKiểm tra ổ cắm và dây sạc đi cùng
Củ sạc không rõ hãng, mua ở quầy ven đườngKhông có cách đối chiếu thông báo; nếu không có dấu hợp quy thì thay bằng củ rõ nguồn gốcĐây là nhóm rủi ro cao hơn hàng có trong thông báo
Củ sạc kèm máy, máy vẫn còn bảo hànhLiên hệ trung tâm bảo hành của hãng máyMang theo máy hoặc hộp máy để đối chiếu
Củ sạc đã vứt từ trước khi biết tinKhông cần làm gì thêm với củ sạc; nếu từng bị thiệt hại do nó, giữ bằng chứng thiệt hạiHỏi hãng về chính sách cho người đã có thiệt hại

Củ sạc kèm máy và củ mua rời: đổi ở đâu, ai chịu

Củ sạc đi kèm máy. Nhà sản xuất máy là bên chịu trách nhiệm, ngay cả khi củ sạc do một nhà máy khác làm. Đầu mối là trung tâm bảo hành hoặc kênh chăm sóc khách hàng của hãng máy. Thường họ đổi củ sạc mới cùng thông số, không yêu cầu mang máy theo, nhưng hỏi trước để khỏi đi hai lần.

Củ sạc mua rời có thương hiệu. Nhà sản xuất củ sạc chịu trách nhiệm thu hồi; cửa hàng hoặc gian hàng đã bán là đầu mối gần nhất. Mua trên sàn thì nhắn gian hàng, đồng thời mở yêu cầu hỗ trợ với sàn và đính kèm ảnh vỏ củ sạc.

Củ sạc mua cùng gói phụ kiện. Nhiều bộ phụ kiện bán kèm củ sạc, dây, ốp lưng. Hỏi đổi riêng củ sạc, không cần trả cả bộ, trừ khi thông báo ghi cả bộ thuộc diện.

Củ sạc hàng không rõ nguồn. Không có nhà sản xuất để đòi, cũng không có thông báo thu hồi. Nếu nó gây thiệt hại, người bán là bên bạn có thể yêu cầu bồi thường, và nên báo cơ quan quản lý thị trường hoặc cơ quan bảo vệ người tiêu dùng về điểm bán đó.

Củ sạc dùng ở cửa hàng, văn phòng. Doanh nghiệp nhỏ có quầy sạc cho khách hay sạc cho máy bán hàng nên rà một lượt toàn bộ củ sạc đang cắm, ghi lại mẫu nào ở vị trí nào. Đó là trách nhiệm với khách và nhân viên, và cũng giúp xử lý nhanh khi có thông báo mới.

Mẫu tin nhắn đổi củ sạc và cách áp vào nhà mình

Chị Mai ở một căn hộ thuê có ba củ sạc cùng màu trắng, hai cái đi kèm điện thoại của hai vợ chồng, một cái mua rời để ở đầu giường. Khi đọc thông báo về một mẫu củ sạc giả định, chị lật cả ba lên, thấy cái mua rời khớp mã mẫu. Chị rút nó ra, bỏ vào túi riêng, chụp ảnh mặt in chữ và gửi tin nhắn cho cửa hàng phụ kiện đã bán. Hai cái kèm máy không khớp nên vẫn dùng.

Mẫu tin nhắn có thể dùng:

"Chào cửa hàng. Ngày [ngày], mình có mua củ sạc [mã mẫu, công suất, màu] tại cửa hàng, hoá đơn hoặc đơn số [số nếu có]. Theo thông báo thu hồi của [hãng] ngày [ngày], mã mẫu này thuộc diện thu hồi vì nguy cơ điện giật. Củ sạc đã được rút ra và ngừng dùng; ảnh mặt in thông số gửi kèm. Đề nghị cửa hàng hướng dẫn đổi củ sạc hoặc hoàn tiền, và cho biết có cần mang củ cũ đến không. Cảm ơn."

Khi áp vào nhà mình, việc nên làm trong một buổi tối là gom hết củ sạc, chụp mặt in chữ từng cái, đặt tên ảnh theo phòng. Những củ không có tên nhà sản xuất, không có dấu hợp quy, vỏ đã ố vàng hoặc chân cắm lung lay thì loại luôn, không cần chờ thông báo thu hồi.

Lỗi hay gặp với củ sạc bị thu hồi

Vì củ sạc rẻ nên nhiều người xử lý qua loa. Dưới đây là các lỗi phổ biến nhất:

LỗiVì sao nguy hiểmNên làm
Để củ sạc lỗi cắm sẵn trong ổ "không sạc thì không sao"Củ sạc vẫn nhận điện lưới khi cắm, lỗi cách điện và quá nhiệt vẫn có thể xảy raRút khỏi ổ ngay khi biết khớp thông báo
Dùng kìm rút chân gãy khi ổ còn điệnNguy cơ giật trực tiếp qua dụng cụNgắt cầu dao trước, dùng kìm cách điện
Quấn băng dính quanh vỏ nứt rồi dùng tiếpBăng dính không thay được lớp cách điện bên trongNgừng dùng, đổi củ mới
Đổi sang củ sạc trôi nổi giá rẻ cho nhanhThay một rủi ro đã biết bằng một rủi ro chưa biếtMượn tạm củ rõ nguồn gốc, chờ củ đổi
Chỉ báo lỗi bằng lời ở quầy, không giữ chứng từKhó theo dõi, khó khiếu nại tiếp nếu bị từ chốiNhắn tin hoặc gửi thư, giữ ảnh và biên nhận
Bỏ qua cảm giác tê tay vì "lâu lâu mới bị"Rò điện chập chờn là dấu hiệu lỗi cách điệnNgừng dùng, kiểm cả củ sạc lẫn ổ điện

Câu hỏi thường gặp

Củ sạc bị thu hồi nhưng vẫn sạc nhanh bình thường thì có cần đổi không?

Cần. Củ sạc bị thu hồi vì lỗi an toàn như cách điện hoặc chân cắm, chứ không phải vì sạc chậm. Sạc tốt không chứng minh được lớp cách điện bên trong còn đủ, nên rút ra và đổi theo hướng dẫn.

Chạm vào điện thoại đang sạc thấy tê tay có phải do củ sạc bị lỗi không?

Có thể do củ sạc lỗi cách điện, cũng có thể do ổ điện hoặc dây điện trong nhà thiếu tiếp đất. Ngừng dùng củ sạc đó, thử với một củ khác rõ nguồn gốc; nếu vẫn tê thì gọi thợ điện kiểm tra hệ thống điện nhà.

Chân cắm củ sạc bị gãy nằm lại trong ổ thì làm gì trước tiên?

Không chạm vào chân kim loại, ngắt cầu dao của khu vực đó, kiểm tra ổ đã mất điện rồi mới gỡ bằng kìm có tay cầm cách điện. Giữ lại chân gãy và thân củ sạc làm bằng chứng khi đổi hoặc khiếu nại.

Củ sạc đi kèm điện thoại bị thu hồi thì có phải mang cả máy đi không?

Tuỳ hãng. Nhiều đợt thu hồi chỉ cần củ sạc và thông tin máy, nhưng một số trung tâm bảo hành muốn xem máy hoặc hộp máy để đối chiếu. Gọi hoặc nhắn hỏi trước để không phải đi hai lần.

Củ sạc mua ngoài chợ không có tên hãng thì có bị thu hồi không?

Hàng không rõ nhà sản xuất thường không có ai đứng ra thu hồi, vì vậy rủi ro lại cao hơn. Nếu củ sạc không có tên nhà sản xuất, không có dấu hợp quy, bạn nên thay bằng củ rõ nguồn gốc mà không cần chờ thông báo.

Đổi củ sạc bị thu hồi có mất phí không?

Thông thường không. Thu hồi sản phẩm lỗi là trách nhiệm của nhà sản xuất, chi phí sửa, đổi hoặc hoàn tiền do họ chịu. Nếu nơi bán đòi phí, hỏi rõ căn cứ, giữ tin nhắn và có thể nhờ cơ quan bảo vệ người tiêu dùng hỗ trợ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138