ThuHoi.comThu Hồi
Thực phẩm và thực phẩm bổ sung bị thu hồi

Thực phẩm bổ sung bị cảnh báo quảng cáo sai: khác thu hồi ở đâu, người mua làm gì

Cảnh báo quảng cáo sai, xử phạt, đình chỉ lưu hành và thu hồi là bốn mức khác nhau. Đọc đúng mức để biết sản phẩm trong nhà nên dừng, trả hay chỉ cần dùng đúng.

A middle aged Vietnamese woman pauses while scrolling a phone at a market stall table covered with plain unlabeled supplement jars, seen from behind, evening fluorescent light, red awning

Một thực phẩm bổ sung bị cảnh báo hoặc xử phạt vì quảng cáo sai không có nghĩa là sản phẩm bị thu hồi: lỗi nằm ở lời quảng cáo, như nói chữa khỏi bệnh, thay thế thuốc, dùng hình ảnh thầy thuốc, chứ chưa chắc ở chất lượng sản phẩm. Bạn thường không phải vứt hộp đang dùng, nhưng cần xem lại vì sao mình mua, có đang dùng nó thay cho thuốc hay không, và đừng mua thêm theo lời hứa đã bị kết luận là sai.

Ngược lại, khi thông báo dùng chữ "thu hồi" hoặc "đình chỉ lưu hành", vấn đề đã chạm tới chính sản phẩm: chất lượng, thành phần, hồ sơ công bố. Phần dưới giúp bạn phân biệt các mức, đọc một thông báo về quảng cáo, và xử lý với hộp sản phẩm trong nhà theo từng mức.

Bốn mức thường gặp và ý nghĩa với người mua

Thông báo của cơ quan quản lý và tin trên báo hay gộp các mức này làm một. Bảng dưới tách chúng ra theo cách người mua cần hiểu.

MứcLỗi nằm ở đâuSản phẩm trong nhàViệc của bạn
Cảnh báo quảng cáo sai sự thậtLời quảng cáo trên mạng, truyền hình, tờ rơiThường vẫn được lưu hànhKhông tin lời quảng cáo; xem lại lý do mình dùng
Xử phạt vi phạm quảng cáoCơ sở bị phạt vì quảng cáo chưa được xác nhận nội dung hoặc sai nội dungThường vẫn được lưu hànhNhư trên; có thể đòi lại tiền nếu bị lừa về công dụng
Đình chỉ lưu hànhHồ sơ công bố, điều kiện sản xuất, nhãn có vấn đềTạm dừng bánNgừng mua thêm; theo dõi thông báo tiếp
Thu hồiSản phẩm không đạt chất lượng, chứa chất cấm, không an toànPhải rút khỏi thị trườngNgừng dùng, trả hàng, hỏi bác sĩ nếu đã dùng lâu

Hai mức sau có thể đi kèm hai mức đầu. Một sản phẩm quảng cáo "chữa tiểu đường" bị phạt, rồi bị kiểm tra và phát hiện trộn thuốc hạ đường huyết, rồi bị thu hồi. Vì vậy một cảnh báo về quảng cáo nên được coi là tín hiệu để theo dõi tiếp, chứ không phải chuyện xong là thôi.

Những lời quảng cáo đã sai ngay từ câu chữ

Với thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, nội dung quảng cáo phải được xác nhận trước; với mọi loại thực phẩm, kể cả thực phẩm bổ sung thông thường, quảng cáo không được nói như thuốc. Dù chưa có cảnh báo nào, gặp những câu dưới đây bạn có thể coi như quảng cáo không đúng quy định:

  • "Chữa khỏi", "điều trị dứt điểm", "đặc trị" một bệnh cụ thể như tiểu đường, gout, ung thư, xương khớp.
  • "Thay thế thuốc", "không cần dùng thuốc nữa", "bỏ thuốc tây sau một liệu trình".
  • Dùng hình ảnh người mặc áo blouse trắng, phòng khám, bệnh viện, hoặc danh xưng bác sĩ, dược sĩ để giới thiệu.
  • Lời kể của "bệnh nhân đã khỏi" kèm ảnh trước và sau, xét nghiệm "trước và sau khi dùng".
  • Cam kết số liệu: giảm năm ký trong một tuần, tăng ba phân chiều cao, hạ đường huyết về bình thường sau bảy ngày.
  • Với thực phẩm bảo vệ sức khoẻ: thiếu câu khuyến cáo rằng sản phẩm không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
  • Hối thúc mua: "chỉ còn mười suất", "giá này chỉ trong buổi phát trực tiếp".

Có sản phẩm tốt mà quảng cáo sai, và có sản phẩm kém mà quảng cáo đúng mực. Lời quảng cáo không chứng minh chất lượng, nhưng lời quảng cáo sai cho biết người bán sẵn sàng nói quá, và đó là lý do để thận trọng hơn với mọi thứ khác họ nói.

Đọc một thông báo về quảng cáo: tìm ba dòng quan trọng

Thông báo của cơ quan quản lý về vi phạm quảng cáo thường có cấu trúc gần giống nhau: tên sản phẩm, đơn vị chịu trách nhiệm, nội dung vi phạm, và khuyến cáo cho người tiêu dùng. Ba dòng bạn cần đọc kỹ là nội dung vi phạm, có nhắc tới chất lượng hay không, và lời khuyến cáo.

Dòng nội dung vi phạm cho bạn biết lời hứa nào là sai. Ví dụ: "quảng cáo sản phẩm có tác dụng điều trị bệnh xương khớp, gây hiểu nhầm sản phẩm là thuốc". Nếu bạn mua vì đúng lời hứa ấy, bạn biết mình đã mua dựa trên thông tin không đúng.

Dòng về chất lượng thường vắng mặt trong thông báo quảng cáo. Nếu có thêm câu như "sản phẩm chưa được cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố" hay "đang lấy mẫu kiểm nghiệm", vấn đề đã lớn hơn quảng cáo. Khi đó, tạm ngừng dùng cho đến khi có kết luận là lựa chọn an toàn.

Lời khuyến cáo thường là: không mua, không sử dụng sản phẩm theo nội dung quảng cáo sai. Chữ "theo nội dung quảng cáo" quan trọng: nghĩa là đừng dùng nó để chữa bệnh, chứ không nhất thiết là sản phẩm độc. Nếu thông báo được cập nhật thêm kết quả kiểm nghiệm sau đó, hãy đọc lại từ đầu, vì mức xử lý có thể đã đổi từ quảng cáo sang chất lượng.

Xem lại vì sao mình đang dùng

Bạn dùng để thay thuốc kê đơn? Đây là trường hợp đáng lo nhất. Nếu bạn hoặc người nhà đã giảm, ngừng thuốc huyết áp, tiểu đường, mỡ máu, thuốc điều trị khác vì tin quảng cáo, hãy đi khám sớm. Báo thật với bác sĩ để họ kiểm tra lại chỉ số và quyết định việc dùng thuốc.

Bạn dùng kèm thuốc kê đơn? Nói với bác sĩ hoặc dược sĩ bạn đang dùng thêm sản phẩm này. Một số thành phần thảo dược và vi chất có thể ảnh hưởng tới tác dụng của thuốc.

Bạn dùng để bổ sung theo nhu cầu thông thường? Ví dụ vitamin tổng hợp, chất xơ, bổ sung canxi. Nếu sản phẩm không bị đình chỉ hay thu hồi, việc dùng tiếp là lựa chọn của bạn. Chỉ cần bỏ đi những kỳ vọng quá mức mà quảng cáo đã tạo ra.

Bạn dùng vì sợ bỏ phí tiền đã mua? Đây là lý do phổ biến mà ít ai nói ra. Tiền đã mất không lấy lại bằng cách uống tiếp. Nếu sản phẩm không còn đáng tin, hãy tính chuyện đòi lại tiền hoặc dừng, thay vì uống cho hết.

Có đòi lại tiền được không khi mua vì quảng cáo sai

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về sản phẩm. Khi bạn mua vì lời hứa đã bị cơ quan quản lý kết luận là sai, bạn có cơ sở để yêu cầu người bán nhận lại hàng và hoàn tiền, nhất là phần hàng chưa dùng. Kết quả thực tế tuỳ người bán thiện chí tới đâu và bạn giữ được bằng chứng gì.

Bằng chứng mạnh nhất là chính lời quảng cáo: ảnh chụp màn hình bài đăng, đoạn ghi hình buổi phát trực tiếp, tin nhắn tư vấn của người bán hứa hẹn công dụng. Lời quảng cáo trên mạng hay bị xoá nhanh, nên chụp ngay khi nghĩ có thể cần.

Mẫu tin nhắn gửi người bán, viết ở ngôi thứ ba cho khách quan: "Ngày [ngày], khách hàng [tên] mua [số hộp] [tên sản phẩm] theo tư vấn rằng sản phẩm [lời hứa]. Cơ quan quản lý đã kết luận nội dung quảng cáo này không đúng. Đề nghị cửa hàng nhận lại [số hộp chưa mở] và hoàn tiền trong [số ngày] ngày. Ảnh đơn hàng và lời tư vấn gửi kèm."

Nếu người bán không trả lời, bạn có thể gửi yêu cầu tới sàn thương mại điện tử nơi mua, hoặc nhờ tổ chức xã hội bảo vệ người tiêu dùng hỗ trợ.

Lỗi hay gặp khi đọc tin về quảng cáo sai

Tin về quảng cáo sai rất nhiều, và cách hiểu sai cũng nhiều theo:

  • Hiểu "bị phạt quảng cáo" thành "hàng giả, hàng độc". Rồi vứt cả hộp đang dùng đúng mục đích bổ sung, hoặc hoảng sợ không cần thiết.
  • Hiểu "không bị thu hồi" thành "quảng cáo đúng". Rồi tiếp tục dùng thay thuốc.
  • Tin rằng người nổi tiếng giới thiệu thì sản phẩm đã được kiểm tra. Người giới thiệu thường không có chuyên môn và không kiểm tra gì.
  • Đổi sang sản phẩm khác cùng người bán ngay sau cảnh báo. Người bán cũ thường có sẵn một sản phẩm thay thế với lời hứa y hệt.
  • Không nói với bác sĩ vì ngại. Bác sĩ cần biết, kể cả khi sản phẩm có vẻ vô hại.

Cách đọc gọn nhất: tin về quảng cáo thì xem lại lý do mình dùng; tin về đình chỉ, thu hồi thì xem lại chính hộp sản phẩm. Hai loại tin, hai việc khác nhau, đừng gộp làm một rồi hoặc hoảng hoặc bỏ qua.

Áp vào trường hợp của bạn: bốn tình huống

Dưới đây là những hoàn cảnh hay gặp sau khi một sản phẩm bị cảnh báo quảng cáo, kèm việc nên làm cho từng trường hợp:

  • Bà Năm uống viên xương khớp mua ở buổi hội thảo, đã bỏ thuốc giảm đau bác sĩ kê. Đưa bà đi khám lại, mang theo hộp viên và đơn thuốc cũ. Không tự cho bà uống lại thuốc cũ khi chưa hỏi bác sĩ.
  • Anh Khoa uống bột bổ sung chất xơ, quảng cáo nói "giảm mỡ máu không cần thuốc", nhưng anh vẫn uống thuốc mỡ máu đều. Dùng tiếp hay thôi là lựa chọn của anh, miễn là vẫn giữ thuốc theo đơn và kể với bác sĩ ở lần tái khám.
  • Chị Mai đặt trước ba liệu trình trên mạng, mới nhận một. Nhắn người bán yêu cầu huỷ phần chưa giao và hoàn tiền, kèm ảnh thông báo và lời tư vấn đã lưu. Không nhận thêm hàng trong lúc chờ.
  • Gia đình nhận một hộp làm quà, không biết mua ở đâu. Đọc nhãn, đối chiếu với thông báo. Nếu chỉ dính lỗi quảng cáo, có thể dùng theo đúng mục đích bổ sung; nếu thuộc diện đình chỉ hay thu hồi thì không dùng.

Điểm chung: lời hứa đã bị kết luận sai thì không còn là lý do để mua hay để dùng thay thuốc, còn sản phẩm có dùng tiếp được hay không thì do mức xử lý quyết định.

Câu hỏi thường gặp

Quảng cáo thực phẩm bổ sung có phải được duyệt trước không?

Theo quy định hiện hành, nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khoẻ phải được cơ quan có thẩm quyền xác nhận trước khi đăng và phải có câu khuyến cáo sản phẩm không phải là thuốc. Thực phẩm bổ sung thông thường thì doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm nội dung, nhưng vẫn không được quảng cáo công dụng chữa bệnh.

Sản phẩm bị phạt vì quảng cáo sai rồi thì có được bán tiếp không?

Thường vẫn được bán nếu chất lượng sản phẩm và hồ sơ công bố không có vấn đề, nhưng cơ sở phải dừng nội dung quảng cáo vi phạm. Nếu sau đó phát hiện thêm vi phạm về chất lượng, sản phẩm có thể bị đình chỉ hoặc thu hồi.

Người bán nói sản phẩm đã có giấy phép quảng cáo, làm sao kiểm tra?

Bạn có thể yêu cầu người bán cung cấp số giấy xác nhận nội dung quảng cáo và đối chiếu nội dung họ nói với nội dung được xác nhận. Lời hứa chữa bệnh, thay thuốc không bao giờ nằm trong nội dung được xác nhận cho thực phẩm.

Đã uống thực phẩm bổ sung thay thuốc tiểu đường vài tháng thì phải làm gì?

Đi khám sớm, mang theo sản phẩm và kể rõ đã ngừng thuốc từ khi nào. Bác sĩ sẽ kiểm tra đường huyết và các chỉ số liên quan rồi điều chỉnh việc dùng thuốc. Không tự quay lại liều cũ khi chưa hỏi bác sĩ.

Báo cáo một quảng cáo thực phẩm bổ sung sai sự thật ở đâu?

Bạn có thể phản ánh tới cơ quan an toàn thực phẩm hoặc Sở Y tế nơi mình sống, và dùng chức năng báo cáo của nền tảng mạng xã hội hay sàn thương mại điện tử. Gửi kèm ảnh chụp, đường dẫn bạn đã lưu và thời điểm thấy quảng cáo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138