Xe đẩy em bé thường bị thu hồi vì năm nhóm lỗi: khoá gập không giữ chắc nên xe tự gập khi đang dùng, phanh không giữ được xe trên dốc, bản lề kẹp ngón tay, dây đai hoặc khoá đai bung, và bánh xe hay tay đẩy gãy rời. Khi nghe tin, bạn tìm nhãn mã sản phẩm và ngày sản xuất trên khung xe, đối chiếu với thông báo, và trong lúc chờ thì ngừng dùng xe nếu lỗi thuộc nhóm khoá gập hoặc phanh.
Xe đẩy là đồ dùng hằng ngày nên nhiều nhà ngại ngừng dùng, nhất là khi không có xe thay. Cách ra quyết định hợp lý là nhìn vào loại lỗi: lỗi khiến xe có thể sập khi bé đang ngồi hoặc lăn khi không có người giữ thì không có cách tạm nào đủ an toàn; lỗi về chi tiết nhỏ hoặc vải thì có thể tạm khắc phục trong lúc chờ phụ tùng thay thế. Phần dưới đi qua từng bộ phận để bạn tự kiểm, kể cả khi chưa có tin thu hồi.
Nhãn mã sản phẩm trên xe đẩy nằm ở đâu
Khung dưới ghế hoặc thanh ngang phía sau. Phần lớn xe đẩy có một nhãn dán hoặc nhãn may ghi tên mẫu, mã và ngày sản xuất, thường ở mặt trong khung chân sau hoặc thanh nối hai bánh sau.
Mặt dưới giỏ đựng đồ. Một số xe đặt nhãn ở khung đỡ giỏ, phải lấy đồ ra và nghiêng xe mới thấy.
Trên vải ghế. Mác vải may ở mép đệm ghế ghi chất liệu và cách giặt, đôi khi có mã lô của phần vải. Mác này hữu ích khi thu hồi chỉ liên quan dây đai hay vải.
Sổ hướng dẫn và phiếu bảo hành. Hướng dẫn thường ghi mã mẫu ở bìa. Phiếu bảo hành có số seri nếu nhà sản xuất có đăng ký bảo hành. Nên chụp lại cả hai khi mới mua.
Nhãn bị bong mờ. Xe dùng lâu, phơi nắng thì nhãn mờ. Chụp lại ngay từ đầu là cách duy nhất chắc chắn. Nếu đã mất, mang ảnh toàn xe và chi tiết khung đến người bán để họ đối chiếu.
Năm nhóm lỗi và cách tự kiểm
Bạn có thể tự kiểm xe trong mười phút, không cần dụng cụ. Làm khi bé không ngồi trên xe:
| Bộ phận | Cách kiểm | Dấu hiệu cần dừng dùng |
|---|---|---|
| Khoá gập | Mở xe hết cỡ, nghe tiếng khoá, ấn mạnh tay đẩy xuống vài lần, lắc ngang | Khoá không kêu, xe nhún, khoá tự bật khi chưa ấn nút |
| Phanh | Đạp phanh, đặt xe trên dốc nhẹ, đẩy nhẹ tay | Xe vẫn lăn, phanh chỉ ăn một bánh, cần phanh lỏng |
| Bản lề | Gập mở chậm, nhìn chỗ hai thanh khép vào nhau | Khe khép đủ rộng cho ngón tay trẻ, không có nắp che |
| Dây đai và khoá đai | Cài đai, kéo mạnh từng dây, thử mở khoá bằng một tay | Dây tuột khỏi khung, khoá bung khi kéo, đường may sứt |
| Bánh, tay đẩy, mái che | Nhấc xe lên lắc bánh, nắm tay đẩy lắc ngang | Bánh lỏng trục, chốt bánh rơi, tay đẩy nứt, mái che sập |
Nếu thấy một trong các dấu hiệu ở cột cuối, đừng chờ có thông báo thu hồi mới hỏi người bán. Lỗi đó đủ để yêu cầu bảo hành hoặc đổi, theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và cam kết bảo hành của sản phẩm.
Kiểm lại mỗi khi xe vừa đi xa, vừa gửi cốp xe khách hoặc gửi theo hành lý máy bay về: xe đẩy bị quăng quật trong khoang hành lý là lúc khoá gập và trục bánh dễ cong nhất.
Ngừng dùng ngay hay tạm dùng tiếp: quyết theo loại lỗi
Với lỗi khoá gập và phanh, câu trả lời là ngừng dùng. Một chiếc xe gập lại khi bé đang ngồi có thể kẹp đầu, cổ, ngực trẻ. Một chiếc xe lăn đi khi bạn quay lưng mở cửa ô tô có thể lao xuống lòng đường. Không có cách tạm nào đủ tin cậy: dây buộc thêm, kẹp nhựa, chèn gạch dưới bánh đều không giữ được trong những tình huống bất ngờ.
Với lỗi bản lề kẹp tay, bạn có thể tạm dùng nếu chỉ gập mở xe khi trẻ ở xa, và trong lúc đẩy thì kiểm tra xem trẻ có thò tay ra chỗ bản lề không. Nhiều đợt thu hồi loại lỗi này được khắc phục bằng nắp che bản lề gửi về nhà.
Với lỗi dây đai và khoá đai, nếu lỗi nằm ở đường may thì ngừng dùng cho tới khi có dây thay; nếu lỗi nằm ở khoá dễ mở với trẻ lớn, bạn có thể tạm dùng khi có người lớn đi kèm sát bên. Với bánh xe lỏng, đừng dùng trên đường gồ ghề, vỉa hè cao. Trong mọi trường hợp, đọc kỹ hướng dẫn tạm thời trong thông báo thu hồi nếu có; nhà sản xuất biết rõ lỗi hơn bất kỳ phỏng đoán nào.
Các bước khi xe nhà bạn nằm trong diện thu hồi
Khi đã đối chiếu và thấy khớp, đi theo trình tự sau để tránh mất thời gian và mất quyền lợi:
- Chụp ảnh nhãn mã sản phẩm, ngày sản xuất, toàn bộ xe, chỗ có lỗi (nếu thấy được).
- Tìm thông báo gốc, đọc phương án: sửa tại chỗ, gửi phụ tùng thay thế về nhà, đổi xe, hay hoàn tiền.
- Liên hệ nơi bán hoặc đơn vị nhập khẩu ghi trên nhãn phụ. Nói rõ mã sản phẩm và ngày sản xuất, đính kèm ảnh.
- Nếu phương án là thay phụ tùng tại nhà, hỏi hướng dẫn lắp có kèm hình không, và có thể nhờ kỹ thuật viên lắp miễn phí không.
- Nếu phương án là mang xe đến trung tâm, hỏi thời gian sửa và có xe dùng tạm không; nhiều đợt thu hồi không có xe tạm, bạn cần sắp xếp trước.
- Sau khi sửa xong, tự kiểm lại đúng bộ phận lỗi theo bảng phía trên trước khi cho bé ngồi.
- Giữ biên nhận sửa chữa hoặc biên bản đổi xe, đặc biệt nếu sau này bạn muốn bán lại hoặc cho xe.
Người tiêu dùng không phải trả tiền cho việc sửa, thay phụ tùng hoặc vận chuyển trong một đợt thu hồi. Nếu được yêu cầu trả phí, hỏi lại bằng chữ khoản phí đó là gì và dựa trên đâu.
Xe đẩy cũ, xe xách tay: kiểm thêm những gì
Xe đẩy là món hay được truyền lại giữa anh chị em, họ hàng, hoặc mua lại qua nhóm đồ cũ. Xe không rõ lịch sử cần kiểm kỹ hơn xe mới. Danh sách kiểm trước khi nhận:
- Nhãn mã sản phẩm và ngày sản xuất còn đọc được không. Nếu còn, tra thông báo thu hồi theo mã đó trước khi trả tiền.
- Hỏi người cho hoặc người bán: xe đã từng được sửa, thay phụ tùng, gửi đi bảo hành chưa; đã từng có đợt thu hồi nào được xử lý chưa, có biên nhận không.
- Khung có vết nứt, móp, hàn lại, vết sơn dặm không. Khung nhôm móp ở khớp gập là dấu hiệu từng chịu va đập.
- Thử gập mở năm lần liên tiếp; khoá phải ăn chắc cả năm lần, không lần nào lưng chừng.
- Đủ phụ kiện an toàn: dây đai năm điểm, thanh chắn trước, phanh, mái che. Thiếu dây đai là thiếu thứ quan trọng nhất.
- Xe xách tay từ nước ngoài: không có nhãn phụ tiếng Việt và không có đơn vị nhập khẩu trong nước, khi có thu hồi bạn phải tự liên hệ nhà sản xuất ở nước ngoài, thường mất nhiều thời gian và có thể không được hỗ trợ tại Việt Nam.
Xe cũ đạt hết các mục trên thì dùng được. Xe có một lỗi về khoá gập hoặc phanh mà không thay được phụ tùng chính hãng thì nên từ chối, dù giá rẻ hay là đồ của người thân.
Giữ xe đẩy để lỗi không xuất hiện sớm
Không treo túi nặng lên tay đẩy. Túi đồ treo tay đẩy làm lệch trọng tâm, xe dễ lật ngửa khi bé leo ra, đồng thời làm khoá gập chịu lực ngoài thiết kế.
Lau khô sau khi đi mưa. Nước mưa và bùn đọng ở khớp gập, trục bánh làm gỉ chốt, khiến khoá ăn không hết. Lau khô và để xe mở ở nơi thoáng.
Không cho anh chị lớn ngồi hoặc đu lên xe. Mỗi xe có tải trọng ghi trong hướng dẫn. Vượt tải nhiều lần làm khung yếu dần mà nhìn ngoài không thấy.
Kiểm nhanh mỗi tuần. Ấn tay đẩy, đạp phanh, kéo dây đai, lắc bánh. Mất một phút, nhưng phát hiện sớm những thay đổi nhỏ trước khi thành lỗi.
Giữ sổ hướng dẫn trong giỏ xe. Khi cần đối chiếu mã hoặc đọc cách gập đúng, sổ ở ngay đó. Bọc trong túi zip cho khỏi ướt.
Gập xe đúng thứ tự trong hướng dẫn. Nhiều hỏng hóc khoá gập đến từ thói quen gập mạnh tay, bỏ qua bước mở chốt phụ. Khi cho xe lên cốp ô tô, đặt xe nằm, không chèn vật nặng lên khớp gập.
Mẫu tin nhắn gửi người bán và lý do hồ sơ hay bị chậm
Mẫu tin nhắn ngắn, đủ thông tin để bên thu hồi xử lý ngay lần đầu:
- "Chào cửa hàng, gia đình đang dùng xe đẩy [tên mẫu], mã ..., ngày sản xuất ... mua tại cửa hàng ngày ... (hoá đơn đính kèm). Theo thông báo thu hồi ngày ..., xe thuộc khoảng sản xuất bị ảnh hưởng do lỗi [khoá gập/phanh/...]. Gia đình đã ngừng dùng xe. Đề nghị cửa hàng cho biết phương án khắc phục, thời gian dự kiến và nơi nhận xe hoặc phụ tùng."
- Hồ sơ hay bị chậm vì gửi thiếu ảnh nhãn mã, chỉ gửi ảnh xe từ xa.
- Hồ sơ hay bị trả lại vì ghi ngày mua thay cho ngày sản xuất; bên thu hồi đối chiếu theo ngày sản xuất.
- Xe đã qua tay người khác, không còn hoá đơn: vẫn liên hệ được, vì thu hồi gắn với sản phẩm chứ không gắn với người mua đầu tiên.
- Xe đã tự sửa, thay phụ tùng không chính hãng: bên thu hồi có thể từ chối bảo hành phần đã sửa, nên đừng tự sửa trước khi hỏi.
Nếu sau một thời gian hợp lý mà không có phản hồi, gửi lại tin kèm ảnh tin nhắn lần trước, rồi tìm đến cơ quan bảo vệ người tiêu dùng hoặc hội bảo vệ người tiêu dùng nơi bạn sống.
Câu hỏi thường gặp
Xe đẩy mua lại đồ cũ có được sửa miễn phí khi bị thu hồi không?
Thường là được, vì đợt thu hồi nhắm vào mọi chiếc xe thuộc khoảng sản xuất bị ảnh hưởng, không phụ thuộc người đang dùng là chủ đầu tiên hay không. Bạn cần chụp nhãn mã và ngày sản xuất để chứng minh.
Xe đẩy không có tin thu hồi nhưng khoá gập lỏng thì làm sao?
Ngừng dùng và liên hệ người bán hoặc nhà sản xuất để bảo hành. Lỗi an toàn không cần chờ có thông báo thu hồi mới được xử lý, và nếu nhiều người cùng báo một lỗi, đó thường là khởi đầu của một đợt thu hồi.
Có nên tự mua phụ tùng ngoài để thay khoá gập hoặc phanh xe đẩy không?
Không nên với khoá gập và phanh, vì đó là bộ phận chịu lực và giữ an toàn. Phụ tùng không đúng mẫu có thể không khít, và bên thu hồi có thể từ chối xử lý xe đã tự sửa.
Xe đẩy nằm trong diện thu hồi thì có được hoàn tiền thay vì sửa không?
Tuỳ phương án mà bên thu hồi công bố. Nếu phương án là sửa và sửa đạt yêu cầu, bạn thường không có quyền đòi hoàn tiền. Nếu sửa nhiều lần không khắc phục được, bạn có thể đề nghị đổi hoặc trả lại.
Bé bị kẹp tay vào bản lề xe đẩy thì nên làm gì?
Kiểm tra vết thương, đưa bé đi khám nếu sưng nhiều, chảy máu, bầm tím đầu ngón hay bé không cử động ngón bình thường. Sau đó chụp ảnh chỗ bản lề, giữ giấy khám và báo cho người bán, vì đây là thông tin bên sản xuất cần biết.
Mua xe đẩy mới thì làm gì để sau này dễ theo dõi thu hồi?
Chụp nhãn mã và ngày sản xuất ngay khi lắp xe, giữ hoá đơn, đăng ký bảo hành nếu có, lưu tên đơn vị nhập khẩu. Những thứ này mất năm phút lúc đầu nhưng tiết kiệm rất nhiều khi có tin thu hồi.