ThuHoi.comThu Hồi
Doanh nghiệp nhỏ tổ chức thu hồi

Sau đợt thu hồi sản phẩm: đo kết quả, tìm nguyên nhân gốc và lấy lại lòng tin

Khi nào coi đợt thu hồi là xong, cách tính tỉ lệ thu hồi, năm câu hỏi vì sao để tìm nguyên nhân gốc, kiểm chứng việc khắc phục và nói lại với khách cho có trọng lượng.

A small team of Vietnamese factory staff stand around a long workbench examining a disassembled desk fan under bright overhead lamps, viewed from a high corner, neutral grey tones

Sau đợt thu hồi sản phẩm, việc còn lại gồm ba phần: đo xem đã thu về được bao nhiêu so với số đã bán và vì sao phần còn lại không về, tìm nguyên nhân gốc chứ không dừng ở nguyên nhân bề mặt, và kiểm chứng rằng việc sửa đã thật sự chặn được lỗi trước khi nói với khách là đã an toàn. Bỏ qua phần này, doanh nghiệp rất dễ gặp lại đúng sự cố đó vài tháng sau.

Phần dưới nêu tiêu chí đóng đợt thu hồi, cách tính và đọc tỉ lệ thu hồi, cách hỏi năm lần vì sao, phân biệt sửa tạm với sửa gốc, cách kiểm chứng, cách nói lại với khách, và một ví dụ giả định ở xưởng quạt điện nhỏ. Mọi ví dụ đều là giả định, không nhắm tới hãng nào có thật. Bạn không cần thuê chuyên gia để làm những việc này; một buổi họp nửa ngày với đúng những người đã tham gia đợt thu hồi, cộng vài tuần theo dõi sau đó, là đủ cho một cơ sở nhỏ.

Khi nào coi đợt thu hồi là xong

Không có con số nào tự động làm đợt thu hồi kết thúc. Đợt thu hồi chỉ nên đóng khi đủ các điều kiện sau, và điều kiện nào chưa đủ thì ghi rõ lý do:

  • Toàn bộ hàng trong kho doanh nghiệp, kho đại lý, kho của sàn đã được thu về hoặc xử lý tại chỗ có biên bản.
  • Đã dùng hết các kênh thông báo phù hợp, có nhắc lại ít nhất một lần.
  • Số hàng thu về từ người dùng không còn tăng đáng kể trong vài tuần liền.
  • Hàng thu về đã được xử lý xong theo lối ra đã chọn: sửa, trả nhà cung cấp, tái chế, tiêu huỷ.
  • Đã gửi báo cáo kết quả cho cơ quan quản lý và cơ quan không yêu cầu làm thêm.
  • Đã đối soát xong với đại lý và hoàn tiền đầy đủ.
  • Nguyên nhân gốc đã xác định, hành động khắc phục đã làm và đã kiểm chứng.

Đóng đợt không có nghĩa là từ chối người tới sau. Với đồ dùng lâu năm, vẫn có người phát hiện ra mình có sản phẩm trong diện sau nhiều tháng, nhiều năm. Giữ thông báo trên trang của doanh nghiệp và tiếp tục nhận lại khi có người tới.

Tính và đọc tỉ lệ thu hồi

Tỉ lệ thu hồi là số đã thu về hoặc đã sửa chia cho số đã đưa ra thị trường. Nhưng một con số chung dễ che mất chỗ yếu; nên tách theo tầng.

TầngCách tínhĐọc thế nào
Kho doanh nghiệpSố đã cách ly chia số còn trong kho lúc quyết định thu hồiPhải gần như trọn vẹn; thiếu là có vấn đề quản lý kho
Đại lý, sànSố thu về từ đại lý, sàn chia số còn tại đó lúc nhận thông báoThấp là do đại lý chậm hoặc ghi chép sai
Người dùngSố người dùng trả hoặc được sửa chia số đã bán tới người dùngThường thấp nhất; tuỳ loại hàng, cách liên lạc
Đã dùng hếtƯớc lượng số đã tiêu thụ, với hàng tiêu dùng nhanhKhông thu được nhưng phải giải thích
Không rõPhần còn lại sau khi trừ các tầng trênCần nói thẳng, kèm cách đã cố tìm

Với thực phẩm, tầng "đã dùng hết" thường lớn, nên tỉ lệ thu về từ người dùng thấp không có nghĩa là thu hồi kém. Với đồ điện, đồ trẻ em dùng lâu, tỉ lệ thấp ở tầng người dùng là dấu hiệu cần thêm kênh thông báo, ví dụ gọi điện theo danh sách bảo hành.

Năm lần hỏi vì sao để tìm nguyên nhân gốc

Nguyên nhân đầu tiên tìm ra thường chỉ là bề mặt. Hỏi "vì sao" liên tiếp, mỗi câu trả lời phải có bằng chứng, tới khi chạm tới một điều mà doanh nghiệp có thể thay đổi. Ví dụ giả định với một lô quạt bàn có động cơ quá nóng:

  1. Vì sao động cơ quá nóng? Vì cuộn dây trong động cơ có tiết diện nhỏ hơn thiết kế.
  2. Vì sao cuộn dây nhỏ hơn? Vì lô động cơ đó được nhà cung cấp làm bằng loại dây khác.
  3. Vì sao không phát hiện khi nhận hàng? Vì khi nhận động cơ, xưởng chỉ kiểm hình dáng và cho chạy thử vài giây, không đo nhiệt độ khi chạy lâu.
  4. Vì sao không có bước đo nhiệt? Vì quy trình kiểm tra nhận hàng viết từ khi chỉ có một nhà cung cấp quen, chưa từng cập nhật.
  5. Vì sao không cập nhật khi đổi nhà cung cấp? Vì không có quy định nào buộc xem lại quy trình kiểm tra khi đổi nhà cung cấp linh kiện quan trọng.

Câu trả lời thứ nhất dẫn tới hành động "đổi lô động cơ". Câu trả lời thứ năm dẫn tới hành động "mỗi khi đổi nhà cung cấp linh kiện quan trọng phải xem lại quy trình kiểm tra và chạy thử kéo dài". Chỉ hành động thứ hai mới ngăn được sự cố tương tự với một linh kiện khác trong tương lai.

Sửa tạm, sửa gốc và cách kiểm chứng

Sau khi tìm ra nguyên nhân, liệt kê mọi hành động và phân loại. Hành động nào cũng phải có người phụ trách, hạn hoàn thành, và cách kiểm chứng đã có hiệu quả.

LoạiVí dụ giả địnhCách kiểm chứng
Sửa tạm, chặn ngayTạm dùng lại nhà cung cấp động cơ cũKiểm nhiệt độ mẫu mỗi lô nhận vào
Sửa gốc ở khâu nhận hàngThêm bước chạy thử ba mươi phút và đo nhiệt cho mẫu mỗi lô động cơGhi kết quả đo vào sổ, xem lại sau ba tháng
Sửa gốc ở hợp đồngGhi tiết diện dây và nhiệt độ tối đa vào yêu cầu kỹ thuật với nhà cung cấpNhà cung cấp gửi phiếu kiểm tra kèm mỗi lô
Sửa gốc ở quy trình quản lýQuy định xem lại kiểm tra khi đổi nhà cung cấp linh kiện quan trọngLần đổi nhà cung cấp tiếp theo có biên bản xem lại
Phòng ngừa lan rộngRà các linh kiện khác đã đổi nhà cung cấp trong nămDanh sách linh kiện đã rà, kết quả

Kiểm chứng là bước hay bị bỏ. Viết quy trình mới chưa có nghĩa là quy trình được làm. Sau vài tháng, mở sổ ra xem có thật sự đo nhiệt mỗi lô không, ai đo, kết quả thế nào.

Nói lại với khách cho có trọng lượng

Khách đã biết về đợt thu hồi muốn nghe điều cụ thể, không muốn nghe lời hứa chung. Khi nói lại, qua bài đăng hay qua tin nhắn cho khách đã trả hàng, nên có:

  • Một câu nhắc lại chuyện gì đã xảy ra, không giảm nhẹ.
  • Nguyên nhân đã tìm được, nói bằng lời thường: "động cơ của một lô nhận từ nhà cung cấp mới không đạt yêu cầu về nhiệt".
  • Hai ba việc cụ thể đã thay đổi, có thể kiểm tra được: thêm bước đo nhiệt mỗi lô, đổi yêu cầu kỹ thuật.
  • Kết quả thu hồi: đã thu về, sửa được bao nhiêu, nếu bạn còn sản phẩm trong diện thì vẫn được đổi.
  • Lời cảm ơn người đã trả hàng và người đã báo lỗi đầu tiên.
  • Không kèm khuyến mãi trong cùng một thông điệp.

Khách đánh giá doanh nghiệp qua cách xử lý nhiều hơn qua bản thân sự cố. Một cơ sở nhỏ dám nói rõ mình đã sai ở đâu và sửa gì thường giữ được khách tốt hơn một cơ sở im lặng chờ mọi người quên.

Thời điểm nói lại nên là khi việc sửa đã được kiểm chứng ít nhất một thời gian, không phải ngay hôm quyết định sửa. Nói "đã an toàn" quá sớm rồi lại có phản ánh mới là cú thứ hai khó gượng dậy hơn cú đầu.

Ví dụ giả định: xưởng quạt K cập nhật kế hoạch sau thu hồi

Xưởng quạt K khép đợt thu hồi sau gần ba tháng. Hàng ở kho và đại lý về đủ; người dùng trả hoặc được sửa khoảng hai phần ba. Phần còn lại, K đã gọi điện theo danh sách bảo hành hai lượt, dán thông báo tại các đại lý, và vẫn nhận đổi khi có người tới.

Trong buổi họp tổng kết, K ghi lại ba điểm chậm. Một, mất hai ngày mới lập được danh sách đại lý vì phiếu xuất kho không ghi số lô động cơ. Hai, thông báo đầu tiên viết nhiều chữ kỹ thuật, người dùng hỏi lại rất nhiều. Ba, công ty bảo hiểm được báo muộn, suýt quá hạn.

K sửa kế hoạch thu hồi: thêm cột số lô linh kiện vào phiếu xuất kho, viết lại mẫu thông báo theo sáu câu hỏi, đưa thời hạn báo bảo hiểm lên trang đầu. Sáu tháng sau, K tập thử với một lô giả định; thời gian lập danh sách đại lý còn chưa tới một giờ.

Lỗi hay gặp khi tổng kết đợt thu hồi

Tìm người có lỗi thay vì tìm chỗ hở. Buổi tổng kết biến thành buổi kỷ luật thì lần sau không ai dám báo sớm. Hỏi "quy trình hở ở đâu", không hỏi "ai làm sai".

Dừng ở nguyên nhân bề mặt. "Do nhà cung cấp" là câu trả lời thứ hai, chưa phải câu cuối. Câu hỏi tiếp theo là vì sao hàng của nhà cung cấp đi qua được khâu kiểm tra của mình.

Viết hành động không có người, không có hạn. "Tăng cường kiểm tra chất lượng" không phải là hành động. "Thủ kho đo nhiệt mẫu mỗi lô động cơ từ tháng sau" mới là hành động.

Không cập nhật kế hoạch thu hồi. Những chỗ chậm trong đợt vừa rồi phải đi vào kế hoạch, kẻo lần sau chậm đúng chỗ đó.

Tổng kết rồi cất hồ sơ, không ai đọc lại. Đặt lịch xem lại sau ba tháng và sáu tháng ngay trong buổi họp, giao người nhắc.

Quên cảm ơn những người đã giúp. Đại lý đã cất hàng nhanh, khách đã báo lỗi đầu tiên, nhân viên trực điện thoại nhiều ngày. Một lời cảm ơn cụ thể giữ được sự hợp tác cho lần sau.

Câu hỏi thường gặp

Tỉ lệ thu hồi bao nhiêu thì được coi là đạt?

Không có con số chung cho mọi loại hàng. Thực phẩm tiêu dùng nhanh thường có tỉ lệ thu về từ người dùng thấp vì đã ăn hết, còn đồ dùng lâu năm thì cần cao hơn. Quan trọng là đã làm đủ kênh thông báo và giải thích được phần còn lại.

Có nên công bố nguyên nhân lỗi nếu nó liên quan đến nhà cung cấp?

Nên nói nguyên nhân kỹ thuật một cách khách quan, ví dụ linh kiện nhận từ một nhà cung cấp không đạt yêu cầu. Không cần nêu tên nhà cung cấp và không dùng việc này để đổ trách nhiệm, vì với khách, doanh nghiệp vẫn là bên chịu trách nhiệm.

Ai nên tham gia buổi họp rút kinh nghiệm sau thu hồi?

Những người giữ vai trong đợt thu hồi: người quyết định, người lo hàng và sổ sách, người lo kỹ thuật, người giữ liên lạc. Nên mời thêm một hai người không trực tiếp tham gia để họ hỏi những câu người trong cuộc không nghĩ tới.

Sau khi sửa quy trình, bao lâu thì biết việc sửa có hiệu quả?

Tuỳ tần suất sản xuất. Thường nên xem lại sau ba tháng và sau sáu tháng: sổ ghi có đầy đủ không, có lô nào bị chặn nhờ bước kiểm tra mới không, có phản ánh tương tự nào không.

Có nên đổi tên hoặc bao bì sản phẩm sau thu hồi để khách quên chuyện cũ không?

Không nên làm vì lý do đó. Đổi tên để né có thể làm khách mất lòng tin khi phát hiện, và gây rối cho việc tra cứu thông báo. Nếu bao bì cần đổi để thêm cảnh báo hoặc số lô rõ hơn thì đổi vì lý do đó.

Có cần giữ hồ sơ đợt thu hồi sau khi đã đóng không?

Có. Giữ toàn bộ hồ sơ trong nhiều năm, ít nhất theo thời hạn lưu trữ chứng từ của doanh nghiệp và vòng đời sản phẩm. Hồ sơ cần cho khiếu nại muộn, cho tranh chấp với nhà cung cấp, và cho lần tập thử sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138